محمد مهريار
75
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
واژهشناسى : حالا كه ابول بهطورى كه گفته شده يكسره فارسى است ، بايد ديد كه تركيب اين كلمه چگونه است . اين واژه از دو جزء « اب + اول » تركيب يافته است . جزء اول « اب » همان است كه ديدهايم ، در بعضى جاها بهصورت « اف » نيز در مىآيد ( افجان ) و جزء دوم آن « اول » پسوند است و نسبت را مىرساند . اين « اول - ول » بهصورت « اوله » ، زنگوله ، منگوله و بسيارى ديگر در واژهها آمده است و « اول » در واژههاى ديگر هم مثل شنگول ، زاغول و بسيارى ديگر در فارسى رايج است « 1 » و دو جزء واژه روى هم منسوب به آب است و ما مىدانيم كه نسبت دادن محل و نامگذارى برحسب آب از علايق شديد آرياييان بوده است و هزاران واژه با صورت آب بهعنوانهاى مختلف در اطراف ايران پراكنده است . در هرصورت مازهء ابول يعنى مازهء منسوب به آب كه در خود همين دهستان فريدن داريم . ابيازن Aby zan ابيازن يا ابيزن به فتح « ز » امروز ديهى است از دهستانهاى شهرستان نطنز . برحسب تقسيمات فعلى براى شهرستان نطنز دهستانهاى زير در نظر گرفته شده است : 1 - بادرود داراى 29 ديه . 2 - برزرود داراى 13 ديه « 2 » 3 - حومه 32 ديه . 4 - طرقرود داراى 44 ديه . 5 - چيمهرود داراى 8 ديه ، كه جمعا 116 ديه در بلوك پنجگانهء آن قرار دارد . « 3 » در جمع اين ديهها ، نامهاى كهن و با خصوصيات جالب وجود دارد ، مثل ابيانه و تجره « 4 » كه با واژهء « پايين » مشخص مىشود و كجان و يارند و يا ديههاى هنجن و اسفيدان و اوره و جزن و خفر و ميلاجرد و غيره در دهستان حومه و ديههاى سودين ، سور ، تار ( طار ) ، كشه ، لادرجه ، مراوند ، ورزان ، ورگوران در دهستان طرقرود و غيره . با يك نظر توجه انسان جلب مىشود به كثرت وجود نامهاى كهن در اين ناحيه و معلوم
--> ( 1 ) - براى شرح اين پسوندها ن . ك . به : لغتنامه ذيل واژهء « آل » و غيره . ( 2 ) - بهخاطر بياوريم كه يكى از بلوك نزديك اصفهان كه با جى همراه است به نام برزرود ناميده مىشود و از آن در فصل مربوطه صحبت خواهيم كرد . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 92 تا 96 . ( 4 ) - ن . ك . به : براى تحقيق در نامهاى اين ديهها به همين كتاب ذيل عنوان آنها .